รู้จัก First Principles Thinking ปรัชญากรีกโบราณ ที่ Elon Musk ใช้นำองค์กร

ย้อนกลับไปช่วงกว่า 2,000 ปีในกรีกโบราณ หนึ่งในนักปราชญ์ที่สำคัญที่สุดของโลก อริสโตเติล ได้อธิบายคำว่า First Principle ว่าเป็นข้อเท็จจริงตั้งต้นที่ไม่สามารถอธิบายต่อจากสิ่งอื่นได้ โดย Aristotle มองว่าการจะเข้าใจสิ่งใดอย่างแท้จริง ต้องเริ่มจากการเข้าใจรากฐานของสิ่งนั้นก่อน

ดังนั้นแล้ว First Principles Thinking จึงหมายถึงการแยกปัญหาออกเป็นองค์ประกอบพื้นฐานย่อยหลาย ๆ ข้อ เพื่อให้เราสามารถวิเคราะห์ถึงปัจจัยแต่ละข้อ แล้วลงลึกไปถึงแก่น หรือปัจจัยพื้นฐาน ของปัญหานั้น ๆ ได้อย่างแท้จริง แล้วเราก็สามารถใช้สิ่งนั้นสร้างความเข้าใจหรือทางออกของปัญหาขึ้นมาใหม่จากฐาน แทนที่จะคิดต่อยอดจากสิ่งที่เคยเชื่อหรือเคยทำมาก่อน

โดยหนึ่งในวิธีการที่ทำให้เราสามารถขุดลงไปจนถึงปัจจัยพื้นฐาน คือผ่านการถามคำถามว่า “ทำไม” เพื่อหาต้นกำเนิด หรือ Principle ที่ไม่สามารถย่อยให้เล็กลงไปกว่านั้นได้อีก

 

– ทำไมเราถึงรู้สึกผิดเวลาไม่ทำอะไรเลย

เพราะรู้สึกว่ากำลังเสียเวลา

– ทำไมการไม่ทำอะไรถึงเท่ากับเสียเวลา

เพราะเวลาที่ดีควรถูกใช้ให้เกิดประโยชน์

– ทำไมเวลาต้องเกิดประโยชน์เสมอ

เพราะถ้าไม่ทำอะไร เราก็ไม่ได้พัฒนาหรือก้าวหน้า

– ทำไมเราต้องพัฒนาและก้าวหน้าตลอดเวลา

เพราะถ้าไม่ก้าวหน้า เราก็จะล้าหลังคนอื่น

– ทำไมการล้าหลังคนอื่นถึงเป็นเรื่องแย่

เพราะจะทำให้รู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าน้อยกว่า

 

เมื่อถามว่า ทำไม ไปเรื่อย ๆ แล้วก็จะพบว่าความรู้สึกผิดเวลาไม่ทำอะไรไม่ได้มาจากการขี้เกียจ แต่มาจากความเชื่อว่าคุณค่าของเราวัดจากสิ่งที่ผลิตได้ ซึ่งเป็นความเชื่อที่ถูกปลูกฝังมาจากสังคม ดังนั้นวิธีแก้ปัญหานี้ จึงไม่ใช่การบังคับตัวเองให้หยุดรู้สึกผิด แต่คือการกลับไปตั้งคำถามกับความเชื่อนั้นว่าเราวัดคุณค่าของตัวเองจากอะไร ถ้าคำตอบไม่ใช่จากสิ่งที่ผลิตได้ ความรู้สึกผิดนั้นก็ไม่มีฐาน

จะเห็นได้ว่า First Principle Thinking ทำให้เราไม่ได้แก้ปัญหาที่อาการอย่างการพยายามบังคับตัวเองให้หยุดรู้สึกผิด แต่ทำให้เราขุดลงไปจนเจอว่าความรู้สึกนั้นมาจากความเชื่อที่ฝังอยู่ข้างใน แล้วแก้ที่ตรงนั้นแทน

แล้วแนวคิดหลักปรัชญาซับซ้อนลึกซึ้งนี้เกี่ยวอะไรกับ Elon Musk ?

ทั้งนี้ แนวคิด First Principle Thinking ถือว่าเป็นเครื่องมือสำคัญของการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ เพราะทำให้เราไม่อยู่ในกรอบเดิม ๆ โดยหนึ่งในคนที่ทำให้ First Principles Thinking เป็นที่สนใจในโลกธุรกิจก็คือ Elon Musk ที่นำแนวคิดนี้มาใช้ทั้งในการสร้างนวัตกรรมและการบริหารองค์กร

โดยตัว Elon Musk เคยกล่าวไว้ในบทสัมภาษณ์ว่า เราไม่ควรกระทำอะไรก็ตามเพียงเพราะคนอื่น ๆ ก็ทำแบบนี้กัน แต่เราควรเข้าใจหลักการพื้นฐานที่เป็นความจริงเบื้องหลังการกระทำนั้น

หนึ่งในตัวอย่างที่ Elon Musk หยิบแนวคิดนี้มาใช้คือช่วงก่อตั้ง SpaceX ผ่านการตั้งคำถามถึงทำไมราคาจรวดที่สูงมาก ทำให้ Elon Musk แยกองค์ประกอบของปัญหาที่เขาเจอออกเป็นองค์ประกอบพื้นฐานย่อย จนพบว่าส่วนประกอบต่าง ๆ ในการสร้างจรวดนั้นมีราคาต่ำ แต่ที่จรวดราคาแพงนั้นมาจากการตั้งราคาของผู้ประกอบการ Elon Musk จึงมองเห็นช่องว่างตลาดที่ทำให้สามารถสร้างจรวดได้เองในราคาไม่แพง จึงเป็นที่มาของ SpaceX ในเวลาต่อมา

แนวคิดนี้ยังเชื่อมโยงกับสไตล์การบริหารของ Tesla ที่มีวัฒนธรรมการเน้นการตั้งคำถามกับกระบวนการเดิม และเปิดโอกาสให้ทีมงานสามารถคิดนอกกรอบเพื่อหาวิธีการทำงานใหม่ ๆ เพื่อลดต้นทุนที่ไม่จำเป็นออก และสร้างประสิทธิภาพในการทำงานให้สูงขึ้นกว่าการทำงานแบบเดิม ๆ

ตัวอย่างเช่น ย้อนหลังไปเกือบ 10 ปี ในช่วงที่ Tesla ต้องการจะลดค่าใช้จ่าย เพื่อสร้างผลกำไรให้ได้นั้น Elon Musk จึงได้ออกกฎเกณฑ์ที่ให้พนักงานระดับผู้จัดการของ Tesla ที่มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานทั่วไปเกินล้านดอลลาร์ จะต้องทำความเข้าใจใบคำขอเสนอราคาจากซัปพลายเออร์อย่างถ่องแท้ถึงระดับ First Principle เพื่อกำจัดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นออกไป

ซึ่งสไตล์การบริหารแบบนี้ของ Elon Musk ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ Tesla สามารถกลายมาเป็นบริษัทรถยนต์ไฟฟ้าที่ทำกำไรได้จริงเป็นครั้งแรก และขึ้นมาเป็นหนึ่งในผู้ผลิตรถยนต์ที่มีมูลค่ามากที่สุดของโลกได้ในเวลาต่อมา จึงแสดงให้เห็นว่า แนวคิดอย่าง First Principles Thinking นั้นไม่ได้มีที่อยู่แค่ในหนังสือปรัชญาเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือการบริหารวัฒนธรรมองค์กรของบริษัทระดับโลกอีกด้วย

 

ที่มา: CNBC, Wikipedia